การเลือกใช้คอนกรีตผสมเสร็จในหน่วยงาน จำเป็นต้องเลือกคุณภาพกำลังอัดของคอนกรีตให้เหมาะสมกับงานตามที่วิศวกรผู้ออกกำหนด (เมื่อคอนกรีตมีอายุ 28 วัน (fc’)) วางแผนการใช้งาน เช่น การขนส่งและวิธีการลำเลียงคอนกรีต การเทคอนกรีตลงแบบหล่อ การทำให้แน่น การบ่มคอนกรีต ฯลฯ ก่อนออกคำสั่งซื้อควรทบทวนรายละเอียดคำสั่งที่สำคัญดังนี้
1.การเลือกหน่วยวัดกำลังอัดของคอนกรีตเมื่ออายุครบ 28 วัน ให้ตรงตามที่วิศวกรออกแบบ cube หรือ cylinder ( 0.833xกำลังอัดทรง cube = กำลังอัดรูปทรง Cylinder )
2.ค่าการยุบตัวของคอนกรีต (Slump) ควรเลือกค่ายุบตัว (Slump) สูงสุดเท่าที่วิศวกรผู้ออกแบบอนุญาต เพื่อให้คอนกรีตมีความสามารถไหลรื่นเข้าแบบหล่อได้ดี ทำคอนกรีตให้แน่นตัวทำได้ง่ายๆ ไม่เป็นโพรง แต่การเลือกใช้คอนกรีตที่มีค่ายุบตัว (Slump) สูงๆ ให้พึงระวังเมื่อคอนกรีตก่อตัวและเกิดการแข็งตัวแล้วมิติของชิ้นงานที่ได้จะมีมิติที่เล็กลงเล็กน้อยเนื่องจากการคายน้ำของคอนกรีต
ความข้นเหลวของคอนกรีต (Slump) คือ สภาพความเหลวหรือความสามารถในการไหลของคอนกรีต ซึ่งเป็นคุณสมบัติที่สำคัญในการทำงานและการใช้งานคอนกรีต โดยค่าความข้นเหลวที่เหมาะสมจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับประเภทของงานที่ใช้คอนกรีตนั้นๆ
ความหมายของความข้นเหลว (Slump):
ความข้นเหลวของคอนกรีต หมายถึง ระดับการยุบตัวของคอนกรีตที่ถูกทดสอบโดยใช้ภาชนะเหล็กทรงกรวยหัวตัด ค่า Slump เป็นตัวบ่งชี้ถึงความสามารถในการเทคอนกรีตและการจัดเรียงตัวของคอนกรีตในแบบหล่อ
ค่า Slump ที่สูง บ่งชี้ว่าคอนกรีตมีความเหลวมาก สามารถไหลได้ง่าย แต่ความแข็งแรงอาจลดลง ขี้นอยู่กับ Water/Cement Ratio
ค่า Slump ที่ต่ำ บ่งชี้ว่าคอนกรีตมีความข้นมาก ทำให้เทได้ยาก แต่มีความแข็งแรงสูง ขี้นอยู่กับ Water/Cement Ratio
การเติมน้ำที่งานคือน้ำที่นอกเหนือจากรายการคำนวณเป็นการทำให้คอนกรีตสูญเสียกำลังอัดอย่างยิ่งยวด หากต้องการความข้นเหลวที่มากเพื่อให้ทำงานสะดวก โปรดแจ้งวิศวกรผู้ออกแบบ หรือ วิศวกรผู้ควบคุมงาน เพราะการคำนวณกำลังอัดเริ่มต้นจากสัดส่วนของน้ำกับซีเมนต์เป็นเบื้องแรก
การทดสอบความข้นเหลว (Slump Test):
การทดสอบ Slump Test เป็นการทดสอบมาตรฐานที่ใช้ในการประเมินความข้นเหลวของคอนกรีต
เครื่องมือที่ใช้ในการทดสอบประกอบด้วยกรวยเหล็กทรงกรวยคว่ำ (Slump Cone) ตอนล่างมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 20 cm. ตอนบนมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 10 cm. และสูง 30 cm., เหล็กกระทุ้งแท่งกลมเส้นผ่าศูนย์กลาง 16 mm. ยาว 60 cm. ปลายกลมมน และตลับเมตร
ขั้นตอนการทดสอบ:
วางกรวย Slump บนพื้นผิวที่เรียบและมั่นคง เติมคอนกรีตลงในกรวยเป็น 3 ชั้น โดยแต่ละชั้นกระทุ้งด้วยเหล็กกระทุ้ง 25 ครั้ง เมื่อเติมคอนกรีตจนเต็มแล้ว ค่อยๆ ยกกรวยขึ้น แล้ววัดระยะการยุบตัวของคอนกรีต
เทียบกับความสูงของกรวย ระยะการยุบตัวที่วัดได้ คือ ค่า Slump
ค่า Slump ที่เหมาะสม:
ค่า Slump ที่เหมาะสมจะแตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับประเภทของงานก่อสร้าง
ตัวอย่างค่า Slump ที่เหมาะสม:
งานพื้นถนน: 5.0 ± 2.5 ซม.
งานทั่วไป: 7.5 ± 2.5 ซม.
งานฐานราก: 10.0 ± 2.5 ซม. งานคอนกรีตปั๊ม: 10.0 ± 2.5 ซม.




บทความนี้เขียนและตรวจสอบโดย
นายธนะชัย เพ็ญสุภา
Structural Engineer, Rhino Rebar and Precast Co.,Ltd.
ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพวิศวกรรมควบคุม (กว.) โดยสภาวิศวกร

